joden niet gewenscht 2.0?

“Het is gebeurd, dus kan het weer gebeuren.” (Primo Levi)

Het initiatief voor de borden met de tekst “Joden niet gewenst” lag niet bij de bezetter, maar bij Nederlanders die deze mening waren toegedaan, soms onder druk van de de WA (Weerbaarheidsafdeling) van de NSB. Pas vanaf september 1941 werden deze borden, op last van de bezetter, vervangen door borden met de tekst “Voor Joden verboden”. Is “AZC nee” een soort van “Joden niet gewenscht” 2.0?

Na de Tweede Wereldoorlog is wat er ‘nu’ gebeurt vaak vergeleken met de opkomst van het fascisme: “Zo begon het toen ook, en het leidde tot een ramp.” Een vergelijking die meestal niet opgaat omdat de geschiedenis zich zelden herhaalt, want nu is anders dan toen.

Die vergelijking met de opkomst van het fascisme is ook een defensieve benadering van de democratie, vol angstbeelden. Hoe dan te reageren op de afbraak van democratische waarden en de rechtsorde die nu aan de gang is?

Ik hoor te vaak het populistisch-nationalistische sprookje van één volk en één stem. Maar als ik om me heen kijk, dan zie ik zie een enorme verscheidenheid aan mensen. Allemaal mensen met hun eigen ideeën, meningen en belangen. Niks één volk, niks één stem. Ik stop mijn energie in de democratie. Een democratie die aan al die verschillende mensen de vrijheid geeft zichzelf te zijn.